Литературный бульвар

Литературный бульвар

Минское городское отделение Союза писателей Беларуси открывает литературную рубрику в «МК». Каждую последнюю среду месяца в течение 2012 года на тематической странице издания — поэзия, проза и рецензии профессиональных авторов.

 Раиса Боровикова — автор книг поэзии и прозы, в том числе для детей. Лауреат государственной премии Рес­публики Беларусь имени Янки Купалы, литературной премии имени Аркадия Кулешова и других. Ее «Казкі астранаўта» за последние пять лет переиздавались трижды, общий тираж составил 22 тысячи экземпляров. Но, несмотря на интерес к детской литературе, Боровикова — прежде всего поэт. Про ее лирику говорят: «тысяча і адна ноч кахання».

 

Як добра часам, што наўкол

нямыя рэчы,

бязгучны мой пісьмовы стол —

цалую плечы.

Бязгучны шафа, крэслы, столь,

сцяна нямая,

бязгучным стаў былы мой боль, —

і абдымаю.

Не трэба шэпту, не прароч,

ёсць слова злое,

плыве ў люстэрку наша ноч,

яно — нямое.

Плыве, як цень, плячо к плячу,

мацней абдымкі,

і я — губамі падлічу

твае радзімкі.

Маўчы, не трэба пра пасля,

яшчэ — не заўтра,

а гляне коса хтось са зла,

скажу — няпраўда!

Няпраўда, ночы не было,

было — нас двое,

а што сказаць інакш магло б, —

усё нямое.

***

О, як жа мы ўмелі пры добрай нагодзе

(бы кадр рамантычны ў любоўным кіно),

на ноч пераблытваць часы і стагоддзі,

у дзверы — няможна, ішоў праз акно…

 

І стрэлкі гадзіны лічылі няўзнак,

і дэтэктыў недачытаны падаў,

і муж за сцяною думаў — скразняк! —

хвілінны парыў лістапада.

***

Не быў ты ва Фларэнцыі няблізкай,

не вандраваў па тым шыкоўным месцы,

чаго ж мяне раўняеш з адаліскай

на старажытнай фларэнтыйскай фрэсцы.

 

Стагоддзі тояць розныя абліччы,

па іх блукаюць жабракі і франты,

і ты ўва мне не бачыш Беатрычэ

толькі таму, што сам, на жаль, не Дантэ.

 

 Наум Гальперович — журналист, поэт, прозаик. Главный директор радио «Беларусь». Автор книг «Сцяжына», «Брама», «Востраў душы», «Струна», «Святло ў акне», «Шляхі і вяртанні», «Голас і рэха», «Гэта ўсё для цябе», «Насцеж» , «На трапяткім агні». Награж­ден медалью Франциска Скорины.

 

Па Мінску мае полацкія сны

Нібы анёлы светлыя лунаюць.

Праходзіць час, імкліва дні мінаюць,

Ды не мінаюць, покуль я, яны.

 

Мяне ён не пакінуў горад мой,

Хаця аднойчы я яго пакінуў,

І ў светлы дзень, і ў шараю гадзіну

Адзіным сябрам ён заўжды са мной.

 

І ў ціхіх мроях, і ў самотных снах

Як абярэгі ад бяды і гора,

Заўжды са мною вечная Дзвіна,

Крынічка ля Сафійскага сабора.

***

Мы з табою на мове гаворым адной,

Гэта радасць, няма ў свеце лепей такой.

Гэта шчасце, якое падорана нам —

Нашы душы і сэрцы дзяліць напалам.

Гэта мова, якая ўзрастае з вякоў,

Даражэй за багацце, паходжанне, кроў.

Яна дыхае ветрам, мурожнай травой,

Яна сее спагаду, пяшчоту, спакой.

Яе дотык, як дотык каханай рукі,

Ёй спяваюць санеты вясною гракі,

Яна кліча сумленных людзей за сабой.

І з удзячнасцю вечар сустрэну я свой —

Ціхі полацкі хлопчык з сівой галавой.

І зямлі пакланюся я поруч з табой,

З той, з якой мы на мове гаворым адной.

***

Ты просіш ціха: «Заспявай!»

І я ізноў табе спяваю

Пра туманы над родным краем,

Пра сам адзіны, родны край.

 

Пра паламанае ярмо.

Пра ружу-кветку і пра вішню,

З-пад кораня якая выйшла,

Пра ўсё, што выспела само.

Што не пагасла праз гады,

Што жыць заўжды дапамагала.

І што заўсёды ратавала

І ад нуды, і ад бяды.

 

Што паказала дом і шлях.

І лёс, які спагадай песціць,

І я спяваю, бо зямля

Свае мне падарыла песні.

 

КАЛІ ПАКЛІЧА ЛЁС…

 Калi паклiча лёс круты за дзверы,

Ашчодрыць свет i сэрцам,

І душой, —

Цнатлiвым,

Чыстым аркушам паперы

Дарога паплыве перада мной.

 

Яна мяне нястомнасцi навучыць,

Яна мяне навучыць дабрынi,

Да таямнiц нязведаных далучыць,

Да прагi вышынi і глыбіні.

 

Яна мне шмат раскажа і падкажа,

Па казачных краiнах правядзе,

Калi сляпым не буду, безразважным,

Ад тых не адвярнуся, хто ў бядзе.

Але ў канцы вандровак запытае,

Цi нездарма адолеў доўгi шлях,

Цi, можа, з сэрца выпала святая,

Адзiная бацькоўская зямля.

 

Цi мо скруцiла склiзкая спакуса,

Перасцярога рукi апляла,

І абяцанак прывiдным абрусам

Даверлiвых сабрала да стала.

 

Я наталюся песнямi

І з часам

Іх людзям перадам удзячны зноў.

І калi стане свет на хвiлю шчасны,

Я,

Значыць,

Нездарма у свет прыйшоў.

 

«ЦАЦКІ» ВАЕННАЙ ПАРЫ

Вайна.

            Куродым.

                        Галеча.

                                    Голад…

У кожным сэрцы —

Горкае гора.

Мачынка шчасця —

Сонца весняе.

Пра гэта добра фашысты ведалi.

Ведалi нелюдзi —

Не забывалi,

«Цацкi» забаўныя падсылалi.

 

«Цацкi» стракатыя падаюць з неба.

Дзецi,

Бярыце па густу,

Што трэба.

Вось з-за травiнкi праклюнуўся пеўнiк.

Возьмеш —

Струной абарвецца песня.

 

Возьмеш цукерку

Ў паперцы блiшчастай,

І пашматае на дробныя часткi.

 

Возьмеш дзiвосную аўтаручку —

Выбух

Патрушчыць схуднелыя ручкi.

 

У шакаладкi,

Што нам дасылалi,

 

Калiй цыянiсты падсыпалi..

 

Колькi экзаменаў крывава-строгiх

Нам падарылi лясныя дарогi?

 

Далёка за дымнай смугой вайна,

Ды не пакiне сэрца яна.

 

«Цацкi» ваеннай пары

Не забудзем!

Дамовiлiся,

Людзi?!

 

 

Валентин Лукша — поэт, драматург, публицист, переводчик. Автор книг поэзии, прозы и публицистики, а также сборников стихов и сказок для детей. Лауреат Государственной премии Республики Беларусь, Литературной премии имени П. Бровки и Литературной премии имени В. Витки.

 

ВОСТРАЎ СЛЁЗ

Як сын бяды,

Пасланец дзён вiхурных,

Якiя сек агонь і сек мароз,

Над восеньскаю Свiслаччу пахмурны

Узняўся азалелы Востраў слёз.

 

Там схаладнелi i метал,

І камень,

І шэранем прыхоплены дзiрван.

Каб памяць заручылася з вякамi,

Каб людзi вечна помнiлi Афган.

 

Той,

Што не быў для воiнаў спакусай

У самым саладжава-цёплым сне.

Той,

Што вяртаў дадому беларусаў

У цынкавай запаянай труне.

Вайна заўсёды мае след крывавы.

«За што ж яны?» —

Памкнiцеся спытаць.

Адказ гатовы:

«Ды за нашу справу!»

А за якую —

Немтуром маўчаць.

 

Ды не маўчыць у вербалозах вецер,

І зоры, і сцюдзёная вада…

Над помнiкам пунсовае дасвецце

Расхiтвае

Нябёсаў чысты дах…