Литературный бульвар

Литературный бульвар

Михаил ПОЗДНЯКОВ — поэт, прозаик, переводчик, публицист. Окончил Белорусский государственный университет. Председатель Минского городского отделения Союза писателей Беларуси. Лауреат литературных премий. Награжден медалью Франциска Скорины.

Алеська

На аўтобус я не паспеў і вырашыў дабірацца ў родную вёску пеша, напрасткі праз лес.

Дзень выдаўся цёплы, сухі. Я нават узрадаваўся: ёсць магчымасць прайсці па знаёмых мясцінах, пабыць сам-насам з прыродай, якая памятае цябе яшчэ малечай.

Выйшаў за чыгуначную станцыю, прайшоў з кіламетр па гравійцы і звярнуў на вузкую сцяжынку, што вяла да лесу. Злева каласілася, шапацела жыта, з яго выглядалі сінія васількі. Справа цвіла, лапушылася бульба.

Перад самым лесам я дагнаў дзяўчынку з літровым слоікам у руках.

— Вы таксама ў лес, дзядзечка? — даверліва глянула на мяне дзяўчынка.

— Так, за гэтым лесам вёска, у якой я нарадзіўся.

— Тады і я з вамі да лесу, а то мама напалохала мяне. Не хадзі, кажа, Алеська, у лес адна, там ваўкі водзяцца.

— Праўду казала мама: адной нельга хадзіць у лес, заблудзіцца можна, Алеська.

— А вы мяне ведаеце?

— Цяпер ведаю. Ты ж сама назвалася.

— Ой, а я і не заўважыла, — засмяялася Алеська. — З вамі мне ўжо і не боязна, ніколечкі.

— У ягады сабралася?

— Ага. Суніц маме назбіраю. Захварэла яна. А доктар кажа, што ёй трэба ўсё самае смачнае і свежае есці.

— То чаму ж ты адна выправілася?

— Не было з кім. Галька, мая сяброўка, да сястры ў горад паехала, а Лёнік на рыбалку збег. Ім добра…

Яна змоўкла, і я ўлавіў у яе маўчанні прытоеную скруху.

— Няхай бы тату з работы дачакалася, — падказаў я. — Адной і ягады сумна збіраць.

— Тата з работы позна прыходзіць… У яго ўжо двойчы трактар забіралі, а ён усё роўна без гарэлкі жыць не можа. Я прасіла, каб не піў. Ён абяцае, але… Маму шкада, захварэла…

У мяне як абарвалася нешта ўсярэдзіне, пачаў супакойваць:

— Нічога, Алеська. Маці хутка паправіцца. Набяром з табой суніц, а для яе гэта — добрыя лекі…

Мы ўвайшлі ў лес як даўнія знаёмыя.

Цёплая Алесьчына далонька — у маёй руцэ. «Заўтра ж адшукаю яе бацьку, пагавару з ім, са старшынёй калгаса», — вырашыў я.

Ягад у лесе было шмат. Не заўважылі, як назбіралі поўны слоік.

Я правёў дзяўчынку да самай гравійкі, перадаў ёй слоік з духмянымі суніцамі, і мы развіталіся.

Ідучы назад да лесу, некалькі разоў азірнуўся. Кожны раз, нібы адчуваючы мой позірк, Алеська таксама азіралася, і на яе твары свяцілася ўсмешка. Перад уваходам у лес я азірнуўся яшчэ раз. Алеська стаяла і махала мне рукой…

 

Михаил Башлаков — поэт. Окончил Гомельский государственный университет имени Франциска Скорины. Лауреат Государственной премии Республики Беларусь. Участвовал в ликвидации последствий аварии на Чернобыльской АЭС.

 

Лiпень

І пахнуць мятай сонечныя сны,

Салодкія, як вусны у жанчыны…

Мой дзень лясны прысядзе ля сасны,

Дзе гэтулькі духмянае маліны…

Ах, лета, лета, спелае, як ты,

Ад дзённай спёкі сонна разамлелае.

Хаця б глыток ерынічнае вады:

Ад смагі млеюць грудзі твае белыя.

Які духмень… Уецца п’янкі хмель,

Пяшчотна абдымае твае ногі…

І травы сцелюць мяккую пасцель,

Хоць пахне сенам свежым ля дарогі.

Руплівы ліпень ліпаю цвіце —

Гудуць над кветам залатыя пчолы.

Празрыстым мёдам з сонечных грудзей

Сцякае ціша на лясныя долы…

І раптам лёгкі ветрык прабяжыць,

Кране за грудзі, смагу тваю вып’е…

І на паляне ляжа адпачыць

На спелых травах сам спякотны Ліпень…

 

Птушкі белыя,

птушкі палескія,

Чым жа вы прад людзьмі вінаватыя?

Прыляталі вы з добрымі весткамі,

Клекаталі над роднымі хатамі.

Над шляхамі,

над спелымі нівамі

Вы кружыліся ў небе высока…

Вы махалі нам белымі крыламі

На расстанне з-пад белых аблокаў…

Вы вясну на Палессе прыносілі,

Майстравалі буслянкі да вечара…

І калі нас з тых вёсак вывозілі,

Вы кружыліся ў небе знявечаным…

Клекаталі ўслед нам сіратліва

Над пустымі,

бязлюднымі вёскамі.

Вашы белыя, белыя крылы

Ад бяды пачарнелі чарнобыльскай…

 

Не захiнайце неба зайздрасцю

Не захінайце небе зайздрасцю,

Сваімі горкімі праклёнамі…

Яно блакітнае ад радасці

І па-вясноваму зялёнае.

Яно світальнае і чыстае,

А вы з няўдачамі і горыччу…

Яно такое прамяністае,

А вы з душою, як апоўначы…

Не захінайце, а то хмарыцца

Ад вашых бед і слёз няпрошаных…

Хай жаўруком звініць ад раніцы

Ці плача жоравам над пожнямі…

Не захінайце неба сіняе

Сваёю жальбай недарэчнаю…

Няхай іскрыцца срэбным інеем,

Такое зорнае і вечнае…

 

***

У сонечных росах

Сцяжынка лясная

Прапахла мядовай

Густой цішынёй.

У ліпеньскім лесе

Пра што мне спявае

Світальная івалга

Над галавой?

Ці, можа, пра вёсны,

Далёкія вёсны,

Што бэзам духмяным

Даўно адцвілі?

Ці, можа, пра сосны,

Высокія сосны,

Што днямі ля хаты

Шумелі, гулі?..

Блукаў я па свеце,

Шукаў сабе долю…

Шчаслівую долю,

Я думаў, знайду…

А івалга пела

Пра шчасце і волю.

Я думаў, што песню

Такую ж складу…

Ні долі, ні волі,

Ні шчасця, ні песні…

І толькі са мною

Дарогі мае

Ды голасам росным

У ліпеньскім лесе

Світальная івалга

Песню пяе…

 

Анатолий Зеков — поэт, прозаик. Окончил Гомельский государственный университет имени Франциска Скорины. Лауреат литературной премии имени Василя Витки. Литературный редактор детского журнала «Вясёлка».

 

Птах

Па-над лесам,

па-над полем,

як бы шнырыў па кутах,

лётаў птах,

шукаў птах волю,

хоць і жыў на волі птах.

Волю птах шукаў начамі,

днямі птах па ёй тужыў

і зусім таго не цяміў,

што адвеку вольна жыў.

 

***

Хоць на вагі час не важу,

ды прызнаюся, аднак:

не люблю ляжаць на пляжы

і сябе пад сонцам смажыць.

Вось такі ўжо я дзівак.

Проста так ляжаць, як мёртвы,

не магу, пакуль жывы.

Я — не з пляжнае пароды,

мне б — у лес, у прахалоду.

А на пляж хадзіце вы.

 

Не пазваню…

Не пазваню, не пазваню,

сядзі хоць век ля тэлефона

і шлі мне тысячу праклёнаў,

аднак табе не пазваню.

Не пазваню, не пазваню,

калі й захочацца аднойчы

пачуць твой галасок-званочак,

аднак табе не пазваню.

Не пазваню, не пазваню

і пра жыццё не запытаю.

Свой лёс я сам перагартаю,

аднак табе не пазваню.

Не пазваню,

не пазваню

табе ні ў радасці, ні ў скрусе.

Не пазваню — усё клянуся

каторы раз,

калі званю!

 

Малiтва за мацi

Пра адно я маліцца і стану, каб

пагадзіўся са мной Бог таксама:

«Дачакаўшыся ўнукаў і праўнукаў,

дачакайся прапраўнукаў, мама…»

 

Чарнав

Жыві без скаргаў і ныцця.

Жывеш — і шчасце ў тым само.

А чарнавік свайго жыцця

перапісаць нам не дамо.

Лепш волю ты збяры ў кулак,

шчыруй — аж прыкусі язык.

Пакуль жывеш —

рабі ўсё так,

каб твой не сцёрся чарнавік.

 

Редакция газеты «Минский курьер» не занимается рассмотрением литературных рукописей. Материалы рубрики предоставлены Минским городским отделением Союза писателей Беларуси. Почтовый адрес: ул. Фрунзе, 5. Телефон (017) 335-28-19.